Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

Филология, әдебиеттану және әлем тілдері факультеті

Мемлекеттік тіл  кафедрасы

Келісілген:

   Факультет деканы

Ф.ғ.д., проф. Қ. Әбдезұлы  

  2011 ж. "_______"___________

	Университеттің ғылыми-әдістемелік кеңесінде бекітілді

2011ж. «_____ » тамыз. Хаттама  № 1

Оқу жұмысы жөніндегі проректор
___________________ Г.Т. Балақаева 

2011 ж. "_______"________________

ПӘННІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ

Қазақ тілі мен әдебиеті
_______________________ ______________________________

                Мамандық:   журналистика

                Оқу түрі:           күндізгі

Алматы - 2011

ПОӘК қазақ тілі курсының типтік бағдарламасы негізінде                             
құрылған
       
       Авторлары: филология ғылымдарының докторы, профессор 
А.Б. Салқынбай, филология ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы 
С.М. Иманқұлова. Алматы, 2010

Кафедра мәжілісінде қаралып ұсынылды. ___________________________________________________________

2011 ж. «23 » тамызында, хаттама №1

Кафедра меңгерушісі _________________ А.Б. Салқынбай

Факультеттің әдістеме кеңесінде  ұсынылды.
      
     2011 ж. «___ » ________________, хаттама № ____

Төрағасы  ________________________ С.Ш. Ақымбек

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ

                                                                                              журналистика мамандығы бойынша білім алушы студенттеріне арналған бағдарлама 

	Филология, әдебиеттану және әлем
тілдері факультетінің
ғылыми кеңесінде бекітілді
2011 ж. « ___»_____ №____хаттама
Декан ________ проф. Қ. Әбдезұлы	

С И Л Л А Б У С*

 «KAZ 1002» - «Қазақ тілі мен әдебиеті» (3 кредит)
І курс, о/б, күзгі семестр

Оқытушы:  Салқынбай  А.Б. ф. ғ. д., профессор
Жұмыс орны: мемлекеттік тіл кафедрасы, 326-кабинет
Телефоны: жұм.: 3773336 (1325), ұялы тел.: 87018333651 
e-mail:  asalkbek@mail.ru

МОДУЛЬ МАЗМҰНЫ
Мақсаты:
 	Қазақстан Республикасының қазіргі таңдағы экономикалық даму деңгейі, басқа елдермен халықаралық байланысының нығаюы, әлемдік қауымдастықта ықпалының артуы біліктілік деңгейі әлемдік стандарттарға сәйкес келетін, өз елінің тарихи құндылықтары тілі мен тарихына, мәдениетіне құрметпен қарап, ғаламдану үдерісінде мемлекетіміздің жедел дамуына үлес қосатын мамандарды даярлаудың қажеттігін туғызып отыр. Мемлекеттік тілді меңгерген  білікті мамандарды қалыптастыру, даярлау оқу мазмұнының негізгі міндеті. Осыған орай, мемлекеттік тіл мен әдебиетінің мағынасы мен мазмұнын толықтай меңгеру, қазақ мәдениетімен, әдебиетімен сусындап, ұлттық құндылықтарды меңгеру - әрбір көзі ашық, көкірегі ояу азамат үшін басты мұрат.     
 Модульде тілдік құзіреттілікті қалыптастыру коммуникативті-функционалдық грамматикаға негізделеді.  
 
Міндеттері:  
-	тілдік білім берудің негізгі құзіреттілігі және оның нәтижелі болуы;
-	коммуникативті-функционалдық бағыт;
-	пән мазмұнының сала, тақырып, шағын мәтін және қатысымдық типтік жағдаяттарынан құралған когнитивті-лингвомәдени кешен түрінде берілуі;
-	тілдік құзіреттілікті анықтаудың параметрлік өлшем бірліктерін көрсету.

ЖАЛПЫ ҚҰЗЫРЕТ
құралдық:  
– мемлекеттік тіл – қазақ тілін өзара қарым-қатынас пен мәдениетаралық қатысымда  қолдана алу;
- қазақ тіліндегі ғылыми және публицистикалық мәтін мазмұнындағы ақпараттарды толық түсіну; алған мәліметтерді кеңейту; өз көзқарасын дәлелдеу мақсатында немесе түрлі мәселелерді шешуде қолдана алу; 
- қазақ тілін меңгертуге арналған мультимедиалық, электронды оқу кешендерін тіл үйрену барысында ұтымды қолдана білу;
- БАҚ, сайттардан алынған материалдарды сұрыптап, өңдей алу, қатысымда қолдана алу дағдысын қалыптастыру.

тұлғааралық:  
– мемлекеттік тіл ретіндегі қазақ тілін құрметтеу және  толеранттық негізінде тұлғааралық және мәдениаралық қатысымға қабілеттілік, ұлтаралық, мәдениетаралық қарым-қатынас ережелерін сақтай отырып, қазақ тілінің мемлекеттік мәртебесін нығайтатын ресми шараларға қатысуға, қолдануға, іске асыруға қабілетті болуы. 

жүйелілік:  
– қазақ тілінің лексикалық және грамматикалық жүйесі арқылы ойды жеткізу, әңгімелесушіге әсер ету, қазақ тілінде мәтінді сипаттау, хабарлау, талқылау үшін пайдалану,
- тілдер мен әдебиет үдерісін Қазақстандағы, әлемдегі әлеуметтік‑экономикалық, мәдени‑тарихи, саяси жағдайлармен, ҚР конституциялық‑құқықтық негіздерімен үйлестіруге бейімділік 

пәндік құзірет: 
 - тіл білімі мәселелерін: олардың негізгі лексика-грамматикалық түсініктерін,   олардың басқа ғылымдармен байланысын, қазақ тілінің даму тенденциясы мен қазіргі жағдайын, Қазақстандағы тарихи‑мәдени және тарихи‑әдеби үдерісті меңгеруге қабілеттілік.
- қазақ тілінің жүйесін пысықтау, қазақ тіл бірліктерінің құрылымы мен қолданылуы барысында халықтың тарихы мен мәдениетімен байланыстыру, ауызша және жазбаша мәтіндерді құрастырғанда берілген коммуникативті жағдаяттарға байланысты іргелі білімдерді қолдану қабілеті
-  компьютермен өңделген мәліметтерді; түрлі типтегі мәтінді редакциялау, тілдік әдіс-тәсілдерді  қолдану, филологиялық ақпараттарды жинауға, сақтауға және өңдеуге арналған ақпараттық технологияларды жүзеге асыруға қабілеттілік.

- филология ғылымындағы жаңа жетістіктерді өз мамандығына бейімдеп тиімді меңгеруге дайындық.

Пререквизит: Қазақ тілі пәні
Постреквизит: Іскери қазақ тілі

Қазақ тілі мен әдебиеті

ПӘН МАЗМҰНЫ:

Мақсаты: мемлекеттік тіл мен әдебиетінің мағынасы мен мазмұнын толықтай меңгеру, қазақ мәдениетімен, әдебиетімен сусындап, ұлттық құндылықтарды терең түйсіну; студенттердің қазақ тіліндегі грамматикалық білімін бекіту және сөйлеу әрекетін дамыту, әдеби тілде сөйлеу мәдениетін тереңдету. 
Міндеттері:  
•	сөздік қорды толық пайдаланып, әдеби тілде жақсы сөйлеуге баулу;  
•	белгілі тақырып бойынша өз ойын дұрыс жүйелі түрде айта алуы мен көркемдік құралдарды пайдалана алуы; 
•	мәтінмен жұмыс істеу барысында көлемді  көркем шығармаларды оқып түсінуге, мәтіннің мазмұнын өз сөзімен жеткізе білуге дағдыландыру;
•	 көркем шығармалар арқылы ұлттық білім мен білікті бойына сіңіру. 
Құзырет:
-	мемлекеттік тілде таратылатын мол ақпараттар толқынынан өзіне, өз мамандығына қажеттісін таңдап алып, оны өмірде қолдана білу;
-	кез келген жағдайда өз бетінше шешім қабылдай білу;
-	проблеманы танып, оны шешудің жолдарын айқындау, оны мемлекеттік тілде жеткізе білу; 
-	мемлекеттік тілде өзіндік көзқарасын таныта білу, оны дәлелдеп, қорғай білу; мемлекеттік тілде шешен сөйлеуге дағдылану; 
-	өзінің алған білімі мен білік-дағдыларын, қазақ тіліндегі сөздік қорын үнемі дамытып отыру.

ПӘННІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ, КӨЛЕМІ ЖӘНЕ МАЗМҰНЫ

Апта	Тақырып	Сағат саны 	СОӨЖ тапсырмалары 	
І модуль	
1. 	Қазақ әдебиетінің бастаулары 
•	Қазақ ертегілері  
•	Қазақ аңыздары
	3
	Оқу, түсіну, талдау, мазмұндау. Тілдік бірліктерді түсіну. Сөздік түзу. 	
2. 	Ғұндардың қаһармандық дастандары 
•	Атилла дастаны
•	Көкбөрі дастаны 	3	Тарихи деректерді оқу. талдау,  себептер мен нәтижелерді саралау, баяндау.  Сөздік түзу.	
3. 	Көк түркілер өздері туралы 
•	«Қорқыт ата кітабына» енген
шығармалар  	3
	Шығарманы оқып түсіну, деректерді талдау, мазмұндау	
4.	Тасқа жазылған дастандар 
•	Күлтегін
•	Тоныкөк
•	Білге қаған 
	3
	Ақпараттарды тауып, сараптама жасау, баяндау. Сөздік түзу.	
5. 	Дидактикалық сарындағы әдебиет 
•	Махмуд Қашқари 
•	Әбу Насыр әл-Фараби 
	3
	Берілген мәліметтерді оқып түсіну, оны өздігінен ізденіп толықтырып баяндау,  талдау, өзіндік пікір білдіру. 	
ІІ модуль	
6.	Дидактикалық сарындағы әдебиет 
•	Жүсіп Баласағұн 
•	Ахмет Иугінеки 	3	Шығармадан үзінді оқып түсіну, талдау, өзіндік пікірілерін білдіру.	
7	Дидактикалық сарындағы әдебиет 
•	Қожа Ахмет Яссауи
•	Аралық бақылау	3
1	Берілген мәліметтерді оқып түсіну, оны өздігінен ізденіп толықтырып баяндау,  талдау, өзіндік пікір білдіру.	
8	Қазақ жыраулар поэзиясы 
•	Асан Қайғы
•	Майлықожа және т.б. 
•	Ақтамберді	2

1	Тарихи деректерді оқып баяндау, шығармалардан үзінді жаттап айту, шығарма мазмұнына қатысты өзіндік ой-пікірін айтып, ұғымдарды саралау   	
9.	Қазақ жыраулар поэзиясы 
•	Шал ақын 
•	Сүйінбай Аронұлы 
•	Бақылау 
	3	Тарихи деректерді оқып баяндау, шығармалардан үзінді жаттап айту, шығарма мазмұнына қатысты өзіндік ой-пікірін айтып, ұғымдарды саралау. Қысқаша эссе жазу	
10.	Қыпшақ тілінде жазылған ғашықтық дастандар 
•	Мухаббат наме 
•	Жүсіп-Зылиха 	3
	Деректерді оқып баяндау, шығармалардан үзінді жаттап айту, шығарма мазмұнына қатысты өзіндік ой-пікірін айтып, ұғымдарды саралау. Қысқаша эссе жазу	
11.	 Тарихи Шежіре және көркемдік дәстүр 
•	Әліғазы Бахадурхан 
•	Қадырғали Жалайыр 
	3
	Тарихи деректерді оқып баяндау, шығармалардан үзінді жаттап айту, шығарма мазмұнына қатысты өзіндік ой-пікірін айтып, ұғымдарды саралау	
12.	 Тарихи шежіре және көркемдік дәстүр 
•	Захираддин Мухамед Бабыр
•	Мұхамед Хайдар Дулати	3
	Тарихи деректерді оқып баяндау, шығармалардан үзінді жаттап айту, шығарма мазмұнына қатысты өзіндік ой-пікірін айтып, ұғымдарды саралау	
ІІІ модуль	
13.	Абай – кемел ақын 
•	Өлеңдері
•	Аудармалары 
	3
	Ұсынылған материалдар негізінде талдау жасау, оқып түсіну, шығарманың көркемдік ерекшелігін саралау, өлеңдер жаттау 	
14.	Абай – кемел ақын 
•	Ескендір
•	Масғұт
•	Әзімнің әңгімесі поэмалары	3
	Ұсынылған материалдар негізінде талдау жасау, оқып түсіну, шығарманың көркемдік ерекшелігін саралау, мазмұнын рөлмен баяндау Қысқаша эссе жазу	
13.	Абай кемеңгер ойшыл 
•	Қара сөздері	3
	Оқып түсіну, айтылған мәселе бойынша ой-пікір білдіру. Қысқаша эссе жазу	
15.	Балалар әдебиеті
•	Б.Соқпақбаев  
•	Аралық бақылау 	2

1		
		45 сағ. 		

БІЛІМ ЖӘНЕ ҚҰЗЫРЕТ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ПӘННІҢ НЕГІЗГІ ҰҒЫМЫ

Қазақ тілі пәнінің негізгі ұстанымдарының бірі – студентті өзінділік пен
дербестікке баулу. Бұл қағида дәстүрлі репродуктивтік білім емес, құрастырылған (конструктивтік) білімге негізделген.  Яғни, студенттің дайын ақпаратты есте сақтап, қабылдауы, оған дайын жауап беруі еш қуатталмайды. Керісінше, одан берілген ақпаратты белсенді әрекеттер арқылы жан-жақты қарастырып, зерттеуі талап етіледі. Студентті кез келген мәселеге байланысты өзіндік ой-пікір құрастыруға, сыни ойлау дағдысын қалыптастыруға ынталандыру көзделеді. Қазақ тілі сабақтарында әр студент – жеке тұлға. Сабақ барысында берілген жауаптар дұрыс немесе бұрыс деген тұрғыдан бағаланбайды, өйткені мұнда айтылған әрбір ой құнды. Мұндай атмосферада жұмыс істеген студент, әрине жігерлілік те таныта алады. 

Пәннің оқу-әдістемелік қамтамасыз етілу картасы
№	Пәннің атауы

	Авторы және оқулықтың аты	Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ кітапханасындағы саны	
				
			негізгі	қосымша	
1	Қазақ тілі мен әдебиеті  	Н. Келімбетов. Қазақ әдебиеті бастаулары. Алматы: Ана тілі, 1998 	10		
2	Қазақ тілі мен әдебиеті  	Абай. Шығармалар жинағы. 2 том. Алматы: Жазушы, 2005	10		
4	Қазақ тілі мен әдебиеті  	Бес ғасыр жырлайды. Алматы: Жазушы, 1985	5		
5	Қазақ тілі мен әдебиеті  	Қазақ және әлем халықтарының таңдамалы мақал-мәтелдері. Алматы: Балауса, 2005 	10		
6.	Қазақ тілі мен әдебиеті  	Б. Соқпақбаев Балалық шаққа саяхат 	10		

СӨЖ / СОӨЖ бойынша тапсырма түрлері  және әдістемелік ұсыныстар

•	Берілген тақырып, тапсырма бойынша презентация дайындап, сабақта таныстыру;
•	Студенттердің бір-бірімен ұйымдастырған іскерлік ойын (рөлдік ойын) форматында консультация өткізу;
•	Студенттердің бір-бірінің жазба жұмыстарына пікір жазып рецензиялауы; 
•	Берілген тақырып бойынша топ студенттері ішінде пікірталас өткізу; 
•	Белгілі бір тақырып бойынша ақпарат жинау;
•	Берілген тақырып бойынша статистикалық мәліметтерді талдау;
•	Берілген тақырып бойынша сұхбат жүргізу;  
•	Белгілі бір тақырыпқа сәйкес әдейі құрылған тосын жағдайлардың шешімін табу және т.б.  

Білім мен құзыретті бақылау түрлері:
•	Бақылау жұмыстары: семестрде 2 жұмыс (кредиттердің саны бойынша – 1 кредитке 1жұмыс есебінен).
•	СӨЖ: жеке және топтық тапсырмалар СӨЖ ұйымдастыру технологиясына байланысты (реферат, презентация, эссе, жобаны қорғау, аналитикалық шолу және т.б. тапсырмалар жобалық-зерттеу сипатында).
•	АБ: 2
Аралық бақылау: емтихан емтихан сессиясы кезінде.
Аралық бақылау пәннің мазмұнына кіретін теориялық және практикалық сұрақтар бойынша жүргізіледі (7, 14 апта). 
Модульдің пәндері бойынша кеңесті оқытушының кеңсе-сағаты (СОӨЖ) уақытында алуға болады.

Аралық бақылау кестесі
1-кезең
Бақылау 	Өткізу түрі  	Өткізу уақыты  	Ең жоғары балл (максимум балл)	Тапсырмалар 	
№1 аралық бақылау 	жазбаша 	7 апта	5	1-7 аптада өткен тапсырмалар бойынша ұсынылған тақырыптардың біріне тұрақты тіркестер мен мақал-мәтелдерді пайдалана отырып, эссе жазу:
1. Тіл өркениеттің жемісі 
2. Ғажап қазына еліңде, жеріңде, тіліңде. 
3. Ана тілім әлемім 	
  №2 аралық бақылау 	ауызша 	14 апта	5	Берілген тақырыптардың бірі бойынша жағдаяттық сұхбат дайындау:
1, Қазақша жыл санау
3. Елім қандай десең салтыңды біл 
3. Адамның жақсы болмағы өзінен  	

*Аралық бақылау (жазбаша немесе ауызша) және емтихан өткізу формасы – жазбаша

Білім және құзіретті бағалау тәртібі

№	
Студент жұмысының және сабақтың  түрлері	
%	
1	Бақылау жұмыстары	     5+5	
2	Практикалық сабақтарға қатысуы және белсенділігі	     20	
3	Жеке және топтық  тапсырмалар (СӨЖ)	     30	
4	Аралық  бақылау(емтихан)	     40	
                                                    БАРЛЫҒЫ:    100  % 	

Білімді бағалау шкаласы:

Әріптік жүйе бойынша баға	Балдардың сандық эквиваленті	%-дық 
құрамы	Дәстүрлі жүйе бойынша баға	
А	4,0	95-100	«Өте жақсы»	
А-	3,67	90-94		
 В+	3,33	85-89	«Жақсы»	
В	3,0	80-84		
В-	2,67	75-79		
С+	2,33	70-74	«Қанағаттанарлық»	
С	2,0	65-69		
С-	1,67	60-64		
D+	1,33	55-59		
D	1,0	50-54		
F	0	0-49	«Қанағаттанарлықсыз»	
I 
(Incomplete)	-	-	«Пән аяқталмаған»
(GPA санағанда есептелмейді)	
P
 (Pass )	-	0-60
65-100	«Сынақ»
(GPA санағанда есептелмейді PA)	
NP 
(No Рass)	-	0-29
0-64	«Сынақтан өтпеді»
(GPA санағанда есептелмейді)	
W 
(Withdrawal)	-	-	«Пәннен бас тарту»
(GPA санағанда есептелмейді GPA)	
AW 
(Academic Withdrawal)			«Академиялық себептермен пәннен шығарылуы
(GPA санағанда есептелмейді)	
AU 
(Audit)	-	-	«Пән тыңдалды»
(GPA санағанда есептелмейді)	

Академиялық мінез-құлық және әдептілік саясатына сәйкес студентке қойылатын талаптар

•	Толерантты болу, басқалардың пікірін құрметтеу; 
•	Даулы мәселелерді реттеу барысында қарсылықты нақты тұжырымдау;  
•	Плагиат және басқа да әділетсіздіктерге жол бермеу; 
•	СӨЖ, аралық бақылау және емтихан тапсыру барысында көшіріп алуға, өзгелерден  көмек сұрауға,  дайын  сұрақ жауаптарын алып пайдалануға, басқа студенттің орнына емтихан тапсыруға жол бермеу;
*Курстың кез келген мәліметін бұрмалаған студентттің алатын бағасы –  «F» 

Кафедра мәжілісінде қаралды 
2011  ж «23» тамыз, № 1 хаттама

Кафедра меңгерушісі                                                     ф.ғ.д., проф.  А.Б.Салқынбай 

Пән оқытушысы                                                             ф.ғ.к., доц. Х.Ә.Қарабаева